Park im. Kościelskich w Miłosławiu jest częścią zabytkowego Zespołu Pałacowo-Parkowego im. Kościelskich i stanowi jedno z najcenniejszych miejsc historycznych i przyrodniczych miasta. Rozległy, malowniczy park, otaczający zabytkowy pałac, łączy walory krajobrazowe z bogatą historią Miłosławia i Wielkopolski.
Park został założony pod koniec XVIII wieku przez ród Mielżyńskich, przy ich pałacu w Miłosławiu. Początkowo urządzony był w stylu francuskim, jednak w pierwszej połowie XIX wieku przekształcono go w park krajobrazowy w stylu angielskim. Do dziś zachował charakterystyczny układ alejek, kanałów, stawów i wysp, tworząc wyjątkową przestrzeń do spacerów i odpoczynku.
W parku znajdują się liczne stawy, trzy wyspy oraz cztery kanały, nad którymi przerzucono malownicze mostki. Sieć alejek spacerowych pozwala odkrywać kolejne zakątki parku i podziwiać jego bogaty drzewostan. Szczególną ozdobą są zabytkowe aleje – grabowo-lipowa prowadząca w kierunku drewnianego krzyża, grabowa wiodąca do pomnika Juliusza Słowackiego, a także czterorzędowa aleja modrzewiowa po południowej stronie stawu oraz przecinające ją aleje modrzewiowa i świerkowa.
Najbardziej wyjątkowym miejscem w parku jest pomnik Juliusza Słowackiego – pierwszy pomnik poświęcony poecie na ziemiach polskich. Jego fundatorem był Józef Kościelski, właściciel Miłosławia, poeta i mecenas kultury. Pomnik wykonał znany wielkopolski rzeźbiarz Władysław Marcinkowski.
Uroczyste odsłonięcie pomnika odbyło się 16 września 1899 roku, w 50. rocznicę śmierci Juliusza Słowackiego. Było to wydarzenie o wyjątkowej randze, które zgromadziło w Miłosławiu około 300 przedstawicieli świata kultury, nauki, sztuki, arystokracji i ziemiaństwa. Wśród zaproszonych gości znaleźli się m.in. Henryk Sienkiewicz, Lucjan Rydel, Leon Wyczółkowski, Włodzimierz Spasowicz, książę Zdzisław Czartoryski, Zygmunt Noskowski, Piotr Stachiewicz, Michał Gorstkin-Wiewiórski oraz Władysław Marcinkowski. Szczególną rolę podczas uroczystości odegrał Henryk Sienkiewicz, który wygłosił przemówienie poświęcone Słowackiemu, polskiej literaturze i językowi ojczystemu.
Uroczystość rozpoczęła się mszą świętą w kościele pw. św. Jakuba Apostoła, po której uczestnicy przeszli do parku. Wśród patriotycznej i podniosłej atmosfery odbyły się przemówienia, odśpiewano „Bogurodzicę”, a następnie odsłonięto pomnik. Wydarzenie to było jednym z najważniejszych wydarzeń kulturalnych i patriotycznych w ówczesnej Wielkopolsce, a Miłosław stał się miejscem spotkania przedstawicieli polskiego życia kulturalnego z różnych zaborów.
W czasie II wojny światowej pomnik został rozebrany. Po zakończeniu wojny odtworzono go i w 1952 roku ponownie ustawiono w parku, gdzie znajduje się do dziś.
Do parku prowadzi ozdobna, neogotycka brama murowana z kratą, odrestaurowana w 1995 roku. W jej sąsiedztwie znajduje się dawny dom dozorcy parkowego z 1854 roku, nazywany „domkiem ogrodnika”. Park otoczony jest zabytkowym parkanem, którego odtworzenie przeprowadzono w latach 1996–1999.
Centralnym elementem zespołu jest pałac, który w XIX wieku został rozbudowany przez kolejnych właścicieli – Mielżyńskich, a następnie Kościelskich. Budynek został zniszczony w 1945 roku, a następnie odbudowany w latach 1963–1969.
Park zachwyca również różnorodnością przyrody. Obok rodzimych gatunków drzew, takich jak graby, jesiony, lipy, olsze, robinie i dęby, rosną tu również gatunki egzotyczne, m.in. miłorząb dwuklapowy, wiązowiec zachodni, perełkowiec japoński, glediczja trójcierniowa oraz cypryśnik błotny. Na terenie parku znajdują się liczne drzewa o wyjątkowych rozmiarach, objęte ochroną jako pomniki przyrody, wśród nich m.in. miłorząb dwuklapowy, potężny dąb szypułkowy zwany „Dębem Sienkiewicza”, jesiony, lipa kaukaska oraz platan.
Stawy i kanały są także ważnym miejscem dla ptactwa wodnego. Można tu spotkać m.in. perkozy, łabędzie, gęsi, kaczki i łyski.
Park im. Kościelskich jest dziś miejscem spacerów, odpoczynku i kontaktu z naturą, ale przede wszystkim pozostaje ważną częścią dziedzictwa Miłosławia. Zabytkowy układ parku, pałac, malownicze stawy i aleje oraz wyjątkowy pomnik Juliusza Słowackiego tworzą przestrzeń, w której historia miasta jest obecna niemal na każdym kroku. To miejsce, które łączy piękno wielkopolskiego krajobrazu z niezwykle ważną kartą historii polskiej kultury.
